Author :
Abstract
Bu çalışmada, Büyük Cırcıp Yeraltısuyu Barajından yeraltı suyuna sızan su miktarı ve sızma süresi Hydrus-1D sayısal modeli kullanarak belirlenmiştir. Fırat nehri üzerinde bulunan Büyük Cırcıp yeraltısuyu besleme barajı Güneydoğu Anadolu Projesinin (GAP) bir parçasıdır. Yıllık yağış miktarının yüksek olduğu Ekim-Mayıs arası dönemde toplanan taşkın suları 1.75 hm3’tür. Sızmanın z-yönüne dik tek boyutlu olduğu göz önüne alınarak,1 boyutlu infiltrasyonu modellemek üzere bu duruma uygun olarak Hydrus-1D modeli kullanılmıştır. 1 Boyutlu Hydrus sayısal modeli su akımı ve farklı doygunluktaki ortamlarda madde taşınımı modellenmesinde kullanılan en yaygın modellerdendir. Bu model Richards denklemini sonlu elemanlar metodunu kullanarak çözümlemektedir. Bu çalışmada yeraltı suyu debi miktarı ve infiltrasyon süresi 1) 100 yıllık taşkın ve 2) Yıllık yağış miktarları göz önüne alınarak hesaplanmıştır. Çalışmadan elde edilen sonuçların yorumlanması ile, baraj gölünün tabanından sızmayı artırmak için daha az hidrolik geçirgenliğe sahip 15 m kalınlığındaki alüvyon tabakada açılan kuyularla suyun yeraltısuyuna doğru infiltrasyonu artırılmıştır. Yıllık yağış potansiyeli göz önüne alındığında baraj gölünden yıllık yeraltı suyuna deşarj 97 hm3’tür. Bu çalışmada, GAP kapsamında yapılması planlanmış 13 barajdan biri olan Büyük Cırcıp baraj gölünden yeraltı suyuna sızdırılan su miktarı yıllık 10 hm3 olarak bulunmuştur.
Keywords
Abstract